کشکول محکوم

🌿 مقدمه

گاهی آرامش، در کوچه‌پس‌کوچه‌های پیچیده‌ی زندگی گم می‌شود و دل، در میان انبوهی از اضطراب و پریشانی، راهی به روشنایی نمی‌یابد. در چنین لحظاتی است که دستِ عنایتِ اولیای الهی، از میانِ غبارِ روزمرگی، نوری به سویمان می‌گشاید؛ نوری که گاه در قالبِ یک ذکرِ ساده، اما آسمانی، جان را تازه می‌کند.

📜 روایتی از دلِ دیدار

شاعرِ گرانقدر، جناب آقای سیدحمیدرضا برقعی، از روزهایی می‌گوید که حالِ دلش خوش نبوده؛ روزهایی که ذهنش درگیر و سنگین بوده و با روحیّه‌ی یک شاعر، هیچ‌سنخیّتی نداشته. در آن روزها، فرصتی دست می‌دهد تا خدمت رهبر شهیدِ انقلاب برسد. بی‌مقدمه می‌نشیند و با دلی پر از ناآرامی، تنها جمله‌ای بر زبان می‌آورد: «حالم خوب نیست».

و اینجا بود که رهبر شهید، با آن آرامشِ خاص و ثباتِ درونی‌شان، گوش می‌سپارند و نسخه‌ای شفابخش برای این دلِ ناآرام تجویز می‌کنند:

«لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ إلاّ باللّه، لا مَلْجَأَ وَ لا مَنجى مِن اللّه إلاّ إلَيهِ»

برقعی می‌گوید این ذکر را بعدها نیز در توصیه‌های اخلاقیِ آیت‌الله بهجت (ره) شنیده و همین تکرار، برایش نشانه‌ای از اهمیّتِ آن در مواجهه با اضطراب و فشارهای روحی بوده است.

✨ گنجینه‌ای از کلامِ پیامبر (ص)

این ذکرِ نورانی، تنها یک توصیه‌ی شخصی نیست؛ بلکه سفارشی نبوی است که در منابعِ روایی، با این عنوان آمده است:

«أمانٌ لِاُمَّتي مِنَ الهَمِّ: لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ إلاّ باللّه، لا مَلْجَأَ وَ لا مَنجى مِن اللّه إلاّ إلَيهِ»

یعنی: «(این ذکر) امّت مرا از غم و اندوه در امان می‌دارد.»

🌸 ترجمه و معنا

این ذکر، اعترافی است شیرین به فقرِ وجودیِ بنده در برابرِ غنایِ بی‌نهایتِ پروردگار. یعنی: ای خدا! من نه توانِ دگرگونیِ حالِ خود را دارم، نه نیرویی برای گریز از قضای تو؛ تنها پناهگاهِ من، خودِ تو هستی و بس.

💭 تأمّلی در ژرفایِ این ذکر

در روایتی دیگر، امام صادق (ع) می‌فرمایند: «إذا حَزَنَكَ أَمْرٌ مِنْ سُلْطانٍ أَوْ غَيْرِهِ، فَأَكْثِرْ مِنْ قَوْلِ: لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ؛ فَإِنَّها مِفْتاحُ الْفَرَجِ، وَكَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ.»
(هرگاه امری از جانب سلطان یا غیر او تو را اندوهگین کرد، بسیار بگو: «لا حول و لا قوة إلا بالله»؛ که این ذکر، کلید گشایش و گنجی از گنج‌های بهشت است.)

و نیز از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که این ذکر، شفای نود و نه بیماری است که کمترینِ آن، «هم» (اندوه) است.

🌹 پیامِ پایانی

این ذکر، پُلی است میانِ دلِ آشفته‌ی ما و آرامشِ بی‌کرانِ الهی. همان‌گونه که رهبر شهید، با همین کلام، نسخه‌ای برایِ آرامشِ یک دلِ شاعر پیچیدند، ما نیز می‌توانیم در پریشانی‌هایِ روزگار، به این ذکرِ آسمانی تمسّک جوییم و بدانیم که:

هیچ پناهی نیست، جز پناهِ او؛
و هیچ گریزی نیست، جز گریز به سویِ او.

اللهمَّ اجعَلْنا مِنَ الذّاکرینَ لَکَ فی السَّرّاءِ و الضَّرّاءِ، وَ ارزُقْنَا الطُّمَأْنِینَةَ بِذِکْرِکَ.