کشکول محکوم

🌱 فصل اول: وقتی زمینه‌ی رشد، فراهم می‌شود

اگر برای کسی، زمینه‌هایی برای رشد مهیّا گردد و او حقّ این زمینه‌ها را ادا کند، بایستد و خود را در حدِّ اعلای توجّهاتی که نصیبش شده، نگه دارد و به مقتضای آن عمل کند، این شخص، رو به رشد است.

در این مسیر، قاعده‌ی قرآنیِ «لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ» (اگر شکرگزار باشید، حتماً نعمتم را برایتان می‌افزایم)، او را پیوسته جلو می‌برد.

اما اگر کم‌گذاشت، به راست و چپ رفت و از آن الطافِ الهی منحرف شد، و خواسته‌های وجودیش گردن‌کشید و بر او مسلّط گشت، از الطافِ الهی عقب می‌افتد و اینجا، ابتلائات شروع می‌شود؛ چرا که گاه حتی در سنین بالا، هوس‌هایی در دل می‌زند، چنانکه در روایت آمده است:

«یَشِيبُ ابْنُ آدَمَ وَ يَشُبُّ فِيهِ خِصْلَتَانِ: الحِرْصُ وَ طُولُ الأَمَلِ»

فرزند آدم پیر می‌شود؛ اما دو خصلت در او جوان می‌شود و رشد می‌کند: طمع و آرزوهای بلند.

🌿 فصل دوم: اگر توفیق از دست رفت، چه باید کرد؟

اگر انسان در حفظِ توفیقاتی که برایش حاصل شده، کوتاهی کرد و حالات و توجّهات از دستش رفت و در نتیجه، بلا و مصیبتی برایش پیش آمد، چه باید بکند؟

در روایتی، از رسول خدا (ص) پرسیده شد: «بهترین مقامِ بنده، چه مرتبه‌ای است؟»

حضرت فرمودند: «شاکر باشد.»

یعنی به اقتضای الطاف الهی و استعدادِ خود، خود را پیش ببرد.

راوی پرسید: «اگر نتواند شاکر باشد، چه؟»

فرمودند: «صابر باشد.»

چون اگر شاکر نبود، ابتلائاتش شروع می‌شود و نیاز به صبر دارد. مقامِ صابرین، پایین‌تر از مقام شاکرین است. نظام عالم، بسیار حساب‌شده و دقیق است و سیر و سلوک آدم‌ها بر اساس مبانیِ محکمی قرار داده شده است. وقتی انسان نتوانست از الطاف و نعمت‌های الهی درست بهره ببرد، ابتلائاتی برایش پدیدار می‌شود.

🌾 فصل سوم: اگر صبر هم ممکن نشد...

راوی باز پرسید: «اگر نتواند صابر باشد، چه کند؟»

فرمودند: «ساکت باشد.»

چون در مواقعی که انسان نه شاکر است و نه صابر، تنها چیزی که می‌خواهد آرامش است. صبر، صفتِ قلب است. اگر انسان به آن موفّق شد، در مقام خودش جایگاهی نیکو دارد تا اینکه فرجی حاصل شود و راه دوباره باز گردد.

اما اگر نتوانست صبر کند، قدمِ پایین‌ترش این است که شروع به خراب‌کاری می‌کند. یعنی انسان بر اثر ناتوانی در تطبیقِ خود با موقعیت، خراب‌کاری‌هایی را آغاز می‌کند که بیشتر از زبان سر می‌زند. از این رو فرمودند: «ساکت باشد.»

🍂 فصل چهارم: پایانِ راه، برای کسی که دیگر نمی‌تواند

راوی عرض کرد: «اگر نتواند ساکت باشد، چه؟»

فرمودند: «الموْتُ أَوْلَى لَهُ»

«مرگ برای چنین شخصی بهتر است.»

آری، کسی که دیگر حتی توانِ سکوت ندارد، مرگ برایش بهتر از آن است که با زبانِ بی‌پناه، خود و دیگران را به تباهی کشاند.

💎 خلاصه‌ای برای سلوکِ امروزِ ما

این کلامِ استاد، نقشه‌ای دقیق برای مواجهه با فراز و نشیب‌هایِ روحیست:

منزل ویژگی نتیجه

• شاکر بهره‌گیری از الطاف الهی افزایش نعمت و رشدِ پیوسته
• صابر تحمّلِ ابتلائات با دلِ استوار حفظِ آرامش و انتظارِ فرج
• ساکت کنترلِ زبان در اوجِ ناتوانی جلوگیری از خراب‌کاریِ بیشتر
• ... وگرنه فروپاشیِ کامل مرگ، بهتر از این تباهی

🌹 سخنِ پایانی

در مسیرِ سلوک، همیشه پله‌هایی هست که باید یکی‌یکی بالا رفت. اگر نعمت آمد، شکر؛ اگر بلا آمد، صبر؛ و اگر هیچ‌کدام ممکن نشد، سکوت؛ تا مبادا با زبان، آتشِ خرابی برافروزیم.

خدایا! ما را از شاکرانِ صابر و صابرانِ ساکت قرار ده، و از زبانِ ما جز ذکر و خیر، چیزی جاری مفرما.

اللهمَّ ارزُقْنَا الشُّكْرَ عَلَى النِّعَمِ، وَ الصَّبْرَ عَلَى البَلَاءِ، وَ السُّكُوتَ عِنْدَ العَجْزِ.

🌿 مقدمه

گاهی آرامش، در کوچه‌پس‌کوچه‌های پیچیده‌ی زندگی گم می‌شود و دل، در میان انبوهی از اضطراب و پریشانی، راهی به روشنایی نمی‌یابد. در چنین لحظاتی است که دستِ عنایتِ اولیای الهی، از میانِ غبارِ روزمرگی، نوری به سویمان می‌گشاید؛ نوری که گاه در قالبِ یک ذکرِ ساده، اما آسمانی، جان را تازه می‌کند.

📜 روایتی از دلِ دیدار

شاعرِ گرانقدر، جناب آقای سیدحمیدرضا برقعی، از روزهایی می‌گوید که حالِ دلش خوش نبوده؛ روزهایی که ذهنش درگیر و سنگین بوده و با روحیّه‌ی یک شاعر، هیچ‌سنخیّتی نداشته. در آن روزها، فرصتی دست می‌دهد تا خدمت رهبر شهیدِ انقلاب برسد. بی‌مقدمه می‌نشیند و با دلی پر از ناآرامی، تنها جمله‌ای بر زبان می‌آورد: «حالم خوب نیست».

و اینجا بود که رهبر شهید، با آن آرامشِ خاص و ثباتِ درونی‌شان، گوش می‌سپارند و نسخه‌ای شفابخش برای این دلِ ناآرام تجویز می‌کنند:

«لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ إلاّ باللّه، لا مَلْجَأَ وَ لا مَنجى مِن اللّه إلاّ إلَيهِ»

برقعی می‌گوید این ذکر را بعدها نیز در توصیه‌های اخلاقیِ آیت‌الله بهجت (ره) شنیده و همین تکرار، برایش نشانه‌ای از اهمیّتِ آن در مواجهه با اضطراب و فشارهای روحی بوده است.

✨ گنجینه‌ای از کلامِ پیامبر (ص)

این ذکرِ نورانی، تنها یک توصیه‌ی شخصی نیست؛ بلکه سفارشی نبوی است که در منابعِ روایی، با این عنوان آمده است:

«أمانٌ لِاُمَّتي مِنَ الهَمِّ: لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ إلاّ باللّه، لا مَلْجَأَ وَ لا مَنجى مِن اللّه إلاّ إلَيهِ»

یعنی: «(این ذکر) امّت مرا از غم و اندوه در امان می‌دارد.»

🌸 ترجمه و معنا

این ذکر، اعترافی است شیرین به فقرِ وجودیِ بنده در برابرِ غنایِ بی‌نهایتِ پروردگار. یعنی: ای خدا! من نه توانِ دگرگونیِ حالِ خود را دارم، نه نیرویی برای گریز از قضای تو؛ تنها پناهگاهِ من، خودِ تو هستی و بس.

💭 تأمّلی در ژرفایِ این ذکر

در روایتی دیگر، امام صادق (ع) می‌فرمایند: «إذا حَزَنَكَ أَمْرٌ مِنْ سُلْطانٍ أَوْ غَيْرِهِ، فَأَكْثِرْ مِنْ قَوْلِ: لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ؛ فَإِنَّها مِفْتاحُ الْفَرَجِ، وَكَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ.»
(هرگاه امری از جانب سلطان یا غیر او تو را اندوهگین کرد، بسیار بگو: «لا حول و لا قوة إلا بالله»؛ که این ذکر، کلید گشایش و گنجی از گنج‌های بهشت است.)

و نیز از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که این ذکر، شفای نود و نه بیماری است که کمترینِ آن، «هم» (اندوه) است.

🌹 پیامِ پایانی

این ذکر، پُلی است میانِ دلِ آشفته‌ی ما و آرامشِ بی‌کرانِ الهی. همان‌گونه که رهبر شهید، با همین کلام، نسخه‌ای برایِ آرامشِ یک دلِ شاعر پیچیدند، ما نیز می‌توانیم در پریشانی‌هایِ روزگار، به این ذکرِ آسمانی تمسّک جوییم و بدانیم که:

هیچ پناهی نیست، جز پناهِ او؛
و هیچ گریزی نیست، جز گریز به سویِ او.

اللهمَّ اجعَلْنا مِنَ الذّاکرینَ لَکَ فی السَّرّاءِ و الضَّرّاءِ، وَ ارزُقْنَا الطُّمَأْنِینَةَ بِذِکْرِکَ.

«نماز، درست است که حرکات و سکنات دارد،
درست است که بدن، ادای روح را درمی‌آورد،
و درست است که روح، بدن را به خدمت می‌گیرد...
اما آنچه از نماز عائد می‌شود،
همان عبادت است، همان تقرّب، همان قُربِ إلی‌الله،
همان مناجات، همان حضور، همان توجّهِ ملکوتی...
اینها همه جوهر است؛ نه عَرَض.»*

این جملات، زمزمه‌ی ملکوتیِ علامه ذوالفنون، حضرت آیت‌الله حسن‌زاده آملی (رضوان‌الله تعالی علیه) است که در یکی از جلساتِ پرفیضِ اخلاقیِ خود، پرده از حقیقتی شگرف برمی‌دارد؛ حقیقتی که می‌تواند نگاهِ ما را به عبادت، یکسره دگرگون کند.

🧠 وقتی عمل، خودِ انسان می‌شود

علامه در ادامه، با بیانی شیوا و پرسش‌هایی که از دلِ معرفت می‌جوشد، فرمودند:

«آن عمل، خودش هست؛ آن قرار دارد؛ آن خودِ نماز است.
این شخص، به آن اندازه که نماز خوانده، نماز است.
به آن اندازه که روزه گرفته، روزه است.
به آن اندازه که علم آموخته، علم است.
به آن اندازه که نیت دارد، نیت است.»

سپس با لحنی اعتراض‌آمیز، اما سرشار از دقتِ عرفانی، به مفسّرانِ بزرگوار چنین می‌فرمایند:

«چرا می‌گوییم: «إنَّهُ ذو عَمَلٍ» (صاحبِ عمل)؟!
چرا تقدیر می‌گیریم؟!
خودِ «عملٌ» چه عیبی دارد؟!
خودتان نمی‌توانید بپذیرید که این پسر، خودش عینِ عملِ غیرصالح است؟!»

📖 رازِ آیه‌ی «یَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ»

اینجا، علامه به سراغِ عمیق‌ترین لایه‌های قرآن می‌رود و اشاره می‌کند که:

«باید به سرِّ قرآن توجّه کرد که انسان، هم‌زمان علم است و عالِم و معلوم؛
هم‌زمان عقل است و عاقل و معقول.
علم، همان عالم است؛ عالم، همان معلوم است؛
همه یک گوهرِ نورانیِ واحدند.»

و در اوجِ این بیانات، به آیه‌ی نورانیِ «یَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ» (آن روز که نهفته‌ها آشکار می‌شود) تمسک می‌جویند و می‌فرمایند:

«چیزی که امروز پنهان است، در آن روز، عینِ آشکارا می‌شود.
انسان، خودش را می‌بیند؛ هرچه که هست را بی‌پرده نظاره می‌کند.
پس چرا بگوییم «صاحبِ عمل»؟!
چرا نگوییم خودِ «عمل»؟!
مگر علم و عمل، انسان‌ساز نیستند؟!
مگر جوهرِ انسان نیستند؟!
مگر حقیقتِ انسان نیستند؟!»

💫 نگاهِ نهایی؛ وقتی تقدیر، بی‌معنا می‌شود

و در پایان، با لبخندی از جنسِ معرفت، می‌فرمایند:

«ما تا چاره داریم، راه داریم، چه احتیاجی به تقدیر؟!
و تازه اگر بیچاره شدیم، آن‌هم تقدیر است...»
(که صدایشان در ادامه، قطع می‌شود؛ گویی همین اشاره، برای اهلِ دل، کافی‌ست.)

🌱 خلاصه‌ای برای دل

آنچه از این کلامِ عرشی برمی‌آید، این است که:

• نماز، روزه، علم، نیت و هر عملِ خیر، عَرَضی بر وجودِ ما نیستند؛

• بلکه همان حقیقتِ وجودیِ ما را می‌سازند؛

• در قیامت، نه با عملی روبرو می‌شویم که انجام داده‌ایم، بلکه با خودِ حقیقی‌مان که همان اعمالِ ماست، مواجه خواهیم شد؛

• پس بیاییم از همین امروز، مراقب باشیم که چه می‌کاریم؛ چرا که ما خود، همانی می‌شویم که می‌کنیم.

اللهم اجعلنا من الذین یعملون فیعلمون و یعلمون فیعملون، و لا تجعلنا من الذین یقرأون و لا یعملون.

گاهی مسیرِ رسیدن به حاجت، از کوچه‌های عادیِ زندگی نمی‌گذرد؛ گاهی باید دستی از غیب، دستِ ما را بگیرد و به افقی دیگر هدایت کند. این روایتِ شنیدنی، یکی از همان پنجره‌های رو به ملکوت است که توسط جناب حجةالاسلام والمسلمین آقای حاج سید حسین هاشمی‌نژاد (دامت برکاته) برای ما باز شده است.

📖 اصل ماجرا

ایشان نقل می‌فرمایند:

«روزی یکی از دوستان طلبه‌ام، با دلی آکنده از اضطراب و حاجتی سرنوشت‌ساز، به سراغم آمد. پس از آنکه حالش را پرسیدم و دشواریِ کارش را دیدم، از من خواست که با هم خدمتِ آیت‌الله مجتهدی (ره) برسیم و از ایشان مدد بگیریم. با وجود آنکه حضرت‌آقا در کسالت بودند، اما با بزرگواریِ همیشگی‌شان، ما را پذیرفتند و گوشِ جان به سخنانمان سپردند.»

🌹 نسخه‌ی معنویِ آیت‌الله مجتهدی

پس از آنکه طلبه‌ی جوان، داستانِ حاجتِ خویش را شرح داد، آیت‌الله مجتهدی با نگاهی پُر از محبت و بصیرت، این دستورالعملِ روح‌افزا را به او توصیه کردند:

«به مسجد مقدس جمکران مشرّف شوید و نمازِ حضرت ولی‌عصر (عج) را به جای آورید و ثوابِ آن را هدیه کنید به روحِ منوّرِ مادرِ بزرگوارشان، حضرت نرجس خاتون (سلام‌الله علیها).»

سپس ایشان این نکته‌ی ظریف را افزودند:

**«پس از پایان نماز، در سجده‌ی آخر، صلوات‌های مخصوص را بگویید و سپس رو به قبله بنشینید و سیصد و سیزده (۳۱۳) مرتبه با حضور قلب، این ذکرِ نورانی را تکرار کنید:
«یا حجةَ الله»
(ای حجتِ خدا!)
آنگاه رو به حضرت نرجس خاتون (س) چنین عرض کنید:
«شما به فرزند عزیزتان، امام عصر (عج) بفرمایید که مشکل مرا برطرف کنند؛ چرا که احسان و اکرام به پدر و مادر، بر فرزند واجب است و یقیناً حضرت، این درخواستِ مادرانه را بی‌پاسخ نمی‌گذارند.»»

💎 نکته‌ی کلیدیِ توسل

این توصیه، پُلی است از جنسِ معرفت؛ پُلی که ما را به قلبِ کریمِ مادرِ امام زمان (عج) متصل می‌کند تا او خود، واسطه‌ی فیضِ فرزندش گردد. چرا که تعظیمِ والدین، در مکتبِ اهل‌بیت (ع) از اوجبِ واجبات است و حضرتِ بقیه‌الله (عج) نیز هرگز از کرامتِ مادر، غافل نیستند.

پس اگر حاجتی داری که دنیا و آخرتت را دگرگون می‌کند، این مسیرِ نورانی را از دست مده و با نیتِ خالص، این توسلِ زیبا را امتحان کن.

🌸 به امید اجابتِ عنایت‌آمیز

باشد که دستِ پُربرکتِ حضرت نرجس خاتون (س)، ما را نیز به فرزندِ گرامیشان، امامِ غایب از نظر اما حاضر در قلب‌ها، متصل کند و مشکلاتمان را با نگاهِ کریمانه‌ی خود، گره‌گشایی نماید.

اللهم عجّل لولیک الفرج و سهّل مخرجنا برحمتک یا أرحم الراحمین.

برای استفاده از این حرز، ابتدا باید نماز مخصوص آن را به جا آورد. دستورالعمل این نماز به شرح زیر است:

✨ مرحله اول: وضو

ابتدا وضویی نیکو و کامل بگیرید.

✨ مرحله دوم: خواندن نماز

چهار رکعت نماز بخوانید که به صورت دو نماز دو رکعتی (مثل نماز صبح) اقامه می‌شود و هر دو رکعت دارای سلام است.

در هر رکعت، پس از سوره حمد، به ترتیب زیر را بخوانید:

✨ مرحله سوم: بستن حرز

پس از اتمام نماز، حرز را بر بازوی راست خود ببندید.

📌 نکات مهم:

• نماز را به نیت نماز حرز امام جواد (علیه السلام) بخوانید.
• برای اولین بار که از حرز استفاده می‌کنید، توجه داشته باشید که ایام قمر در عقرب نباشد.
• به فرموده آیت‌الله بهجت، خاصیت این حرز (به‌ویژه برای باطل کردن سحر و طلسم) تنها در صورت بسته شدن به بازو حاصل می‌شود.
   

دانلود رایگان PDF متن نماز و آیات حرز امام جواد (علیه السلام)

کپی و دانلود وبه اشتراک گذاری با ذکر صلوات حلال می باشد!